Vintage Sample Player BHX-1

O programie

Vintage Sample Player BHX-1 to wirtualny moduł 2U na macOS, inspirowany Oberheimem DPX-1 z 1987 roku. DPX-1 był rackowym odtwarzaczem sampli, który z dyskietek czytał brzmienia największych samplerów swoich czasów. BHX-1 robi to samo z bibliotekami E-mu Emulatora II, Sequential Prophet 2000, Ensoniq Mirage i Akai S900. Bierzesz dyskietki z emulatora HxC lub Goteka albo pliki banków, wczytujesz je jednym kliknięciem i grasz na nich jak na sprzęcie z epoki. Nie trzeba niczego konwertować ani mieć oryginalnej stacji dysków.

Program nie jest kopią obwodów oryginalnego instrumentu. Część cyfrową starałem się odtworzyć wiernie na podstawie oprogramowania DPX-1 i samych dyskietek: format sampli, pętle, strefy klawiatury, obwiednie i velocity. Tor analogowy zaprojektowałem od nowa. Ma brzmieć ciepło i oddawać charakter samplerów lat 80., które miały analogowe filtry. Domyślne brzmienie BHX-1 skalibrowałem na podstawie mojego egzemplarza DPX-1, który mimo wieku brzmi świetnie. Brzmienie można też „dostroić” do własnych upodobań.

Możliwości

• Czyta kopie dyskietek w formacie HFE (emulatory HxC i Gotek, kopie DPX-1) oraz banki w natywnych formatach: EII (.EII), Sequential Prophet 2000, Ensoniq Mirage i Akai S900.
• Przeglądarka bibliotek: wyszukiwanie po nazwie dyskietki, presetu i folderu, ulubione, ostatnio używane.
• 8 partów multitimbralnych, każdy z własną dyskietką, presetem, kanałem MIDI, głośnością, panoramą, transpozycją i strojeniem.
• Do 32 głosów polifonii (do wyboru 8, 16 albo 32).
• Trzy tory odtwarzania: HQ — czysta interpolacja; 12-BIT — 12 bitów i zmienny zegar próbkowania dla każdego głosu, jak w oryginale; 8-BIT — 8 bitów z kompanderem (dynamika ściskana przy zapisie i rozprężana przy odtwarzaniu, jak w oryginalnych samplerach) oraz filtrem, który podąża za wysokością granej nuty.
• Filtr dolnoprzepustowy 24 dB/okt. (4-biegunowy) w stylu SSM2045 i wzmacniacz VCA dla każdego głosu, sterowane obwiedniami zapisanymi na dyskietce.
• Tor analogowy z pokrętłami: jasność, rezonans, czasy obwiedni, barwa, drive, szum, „wiek” przetworników, szerokość sceny stereo.
• Wbudowany pogłos, którego oryginał nie miał — pozwala szybko sprawdzić brzmienie z efektem. Skręcony do zera wyłącza się całkowicie.
• Panel w stylu rackowego modułu 2U: wyświetlacz LED i matrycowy, przyciski funkcji jak w DPX-1. Okno można skalować.
• MIDI: nuty, pitch bend, modulacja, głośność, panorama, sustain i zmiana programu. Można też grać z klawiatury Maca albo z klawiatury ekranowej.
• Wybór wyjścia audio, częstotliwości próbkowania i bufora (16–1024 próbek).
• Samodzielna aplikacja oraz wtyczki AU i VST3 — do Logica, Abletona i innych programów muzycznych.
• Apple Silicon i Intel, macOS 13 lub nowszy, interfejs po polsku i angielsku.

Geneza

Mam szczególną słabość do brzmień muzyki elektronicznej lat 80. Często są to charakterystyczne barwy syntezatorów analogowych (Minimoog, Roland Jupiter-8, Roland JX-10 — że wymienię tylko te) i cyfrowych (PPG Wave, Yamaha DX7, Roland D-50 i in.). Obok syntezatorów w latach 80. coraz śmielej wkraczały na scenę samplery — niesamowite urządzenia, które pozwalały przetwarzać brzmienie w niespotykany dotąd sposób. Dość powiedzieć, że Fairlight CMI zrewolucjonizował myślenie o dźwięku. Używali go Kate Bush, Peter Gabriel, Jean-Michel Jarre i wielu innych artystów. Był jednak kosmicznie drogi… Firma E-mu, wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniu na tańsze rozwiązania, stworzyła sampler Emulator I, a niedługo później Emulator II. Jego fabryczne brzmienia, a jeszcze bardziej biblioteka OMI Universe of Sounds (nawiasem mówiąc, pierwsza biblioteka sampli wydana na płycie CD), słychać na większości płyt z połowy lat 80. i późniejszych: u Tangerine Dream, na płycie „So” Petera Gabriela, u Depeche Mode i wielu, wielu innych. Te brzmienia były po prostu świetne, choć zwykle zajmowały kilkaset kilobajtów (!), a sam sampler zapisywał dźwięk w rozdzielczości 8 bitów. Samplery tamtych czasów to bez wątpienia majstersztyki inżynierii — trzeba było przecież obejść ograniczenia pamięci i próbkowania.

Wiele lat temu marzyłem o własnym Emulatorze II, ale ceny egzemplarzy z epoki są ogromne, nie mówiąc o gabarytach i wadze… Szukając rozwiązania, przypadkiem trafiłem na zgrabny (choć ważący prawie 10 kg :-)) moduł 2U — Oberheim DPX-1. Co ciekawe, jego tor analogowy jest bliźniaczy z torem oryginalnego Emulatora II. Oberheim poprawił natomiast przetworniki: DPX-1 przetwarza dźwięk w 12 bitach, co przekłada się na lepsze brzmienie. W latach 80. DPX-1 zyskał status rackowej wersji Emulatora II — łatwiej go było przewieźć niż ogromny Emulator, a dawał dostęp do tych samych znakomitych bibliotek. Swój egzemplarz z czasem wyposażyłem w emulator stacji dysków i zacząłem go używać z oryginalnymi bibliotekami Emulatora II oraz bibliotekami innych samplerów, bo DPX-1 czyta także inne formaty.

W ostatnim czasie coraz częściej myślałem o programowej wersji mojego DPX-1. Chciałem móc załadować do Abletona czy Logica ulubione brzmienia dokładnie w takiej postaci, w jakiej są na oryginalnych dyskietkach. Można powiedzieć, że to moja retroobsesja — ale tak, mam do tych brzmień ogromny sentyment. Stąd projekt wirtualnego modułu, który rozwija moje urządzenie, zachowując jego duszę. Wydaje mi się, że ten pomysł udało mi się w dużej mierze zrealizować, a cały czas go udoskonalam. Mam nadzieję, że Vintage Sample Player BHX-1 przeniesie Cię do świata Twoich ulubionych brzmień!

Kiedy?

BHX-1 jest w fazie testów. Wersję beta możesz pobrać i wypróbować z osobistym kluczem na 14 dni — szczegóły na stronie wersji beta. Opisane tu możliwości zapowiadają wersję, która trafi do sprzedaży; w becie nie ma jeszcze formatów Prophet 2000, Mirage i S900 ani wtyczki VST3. Jeśli chcesz dostać wiadomość o premierze, napisz do mnie przyciskiem na górze strony.

Chcesz dowiedzieć się więcej o instrumentach, których brzmienia gra BHX-1? Zajrzyj do działu Samplery lat 80.